Flash
Préc Suiv

Edito Taratra

Fiarovan-tseza aloha izao no mahamaika

Fiarovan-tseza aloha izao no mahamaika

Fandrirarirana, ampitso ampitso lava, politika sy paikady tsy misy na tsy azo antoka… Izany no afitsoky ny mpitondra manoloana ny asa fampihorohoroana amin’izao? Herinandro izao, mihodinkodina fotsiny ny mpitondra isan-tsehatra sy isan’ambaratonga ny amin’ny fisian’ny tampajotran’ny mpampihorohoro eto Madagasikara, raha ny nambaran’ny ambasadaoron’i Torkia, ny 29 jolay lasa teo. Tsy misy afa-miala amin’ny asa fampihorohoroana […]

Fanjakana mba roa… fanjakan’i Baroa

Fanjakana mba roa… fanjakan’i Baroa

Hay ny andriana mba roa, hono, no nahatonga ny anarana hoe Baroa. Na tsy mpanjaka aza i Baroa fa tandapa, nanjakazaka tao Ambatondrakorika, tamin’ny fanjakan’Andriamorainy, taona 1410-1415, ary Andriandranolava, 1415-1437, araka ny tantara. Nihinam-bahoaka i Baroa, nandidy dia homana. Fanjakana mikorontana, tsy manaraka ny lalàna amam-pitsipika ny fanjakan’i Baroa. Hany ka hararaotin’ny fetsy hahazoana tombontsoa […]

Fangejana fahalalahana… miverin-dalana

Fangejana fahalalahana… miverin-dalana

6 aogositra 1896. 120 taona lasa izay ny naha zanatany an’i Madagasikara. Tantara ny tantara: tsy fanadino, tsy fanadio. Tsy ara-dalàna ny fanjanahantany na toy inona fanazavana sy filaza. Fananiham-bohitra, fanitsakitsahana zon’olombelona, fanaovana tsinontsinona, famoretana, fanjakazakana, amboletra, jadona… Sanatria, tsy mamoha fota-mandry, raha atao hoe mandry ny fotaka navelan’ny fanjanahantany. Aiza ho aiza ny tantara […]

Ho mafy ity aogositra ity !

Ho mafy ity aogositra ity !

Isan’ny volana ho mafy ho an’ny fianakaviana malagasy ity volana aogositra ity. Raha vao manomboka tokoa ny fialan-tsasatry ny mpianatra, efa raikitra ny fikarakarana ny fidirana ho an’ny taom-pianarana ho avy. Ny saran’izay ho an’ny sekoly tsy miankina mety hahatratra amana hetsiny mihitsy. Satria mbola misy pitsopitsony maro manaraka eo fa tsy vita ho azy […]

Tsy mihetsika ao anaty fihetsehana

Tsy mihetsika ao anaty fihetsehana

Mby aiza ny toe-draharaham-pirenena? Na ny fampandrosoana, indrindra ny hoe fanatsarana ahay ny fiainam-bahoaka… Tsy hita be ihany. Na izany aza, tsy mitsaha-mihetsika ny mpitondra: mihetsiketsika am-pitoerana fa tsy miova toerana. Mandeha hatrany ny ady vava amin’ny haino aman-jery: karazana famonoana afo, famonoana lolo. Saika rehefa mitranga ny filazana ny marina, na fanahiana na tsikera, […]

Aza simbaina dieny mialoha ê !

Aza simbaina dieny mialoha ê !

Mampalahelo ary tena mampivarahontsana ny nahita sy nahare fa efa nisavoritaka sahady raha vao nanomboka ny fanadinana bakalorea. Tsy nisy akory ny sahotaka na poa-basy na fandatsahana lakrimozenina fa famotehana anaty. Raha tsiahivina mantsy, toa tsy feno tanteraka ny laza adina, izay tokony ho natrehin’ny mpianatra ka nampisy fitaintainana teo amin’ireo mpiadina. Rehefa nanazava ireo […]

Tsy misy mba milamina…

Tsy misy mba milamina…

Vintan-dratsy mitambatra ve, sa tena vokatry ny faharatsian’ny fanomanana mihitsy? Tara ny fanombohan’ny fanadinana bakalorea, omaly maraina. Tsy dia olana loatra iny, fa nampisavorovoro saina ireo mpiadina nisafidy ny taranja “allemand” kosa ny fahitana fa nisy latsaka ny laza adina! Hadisoana, an’olombelona. Marina izany. Kanefa, raha fanadinam-panjakana izay tena zava-dehibe ho an’ny fiainana, toy ny […]

Ny ady tsy ahia-mahatratra

Ny ady tsy ahia-mahatratra

Vaky ny ady? Na farafaharatsiny, mizara roa ny mpifanao ankolafiny, ankoatra ireo mihainohaino hoe maro anisa mangina. Andaniny, ny eo anivon’ny fitondrana sy ny akaiky azy na mpiara-dia aminy mbamin’izay mahita sy mahazo tombontsoa amin’ny ataon’ny mpiara-komana. Ankilany, ny ety ivelan’ny fitondrana misy ireo miantso fifanatonana, fifampidinihana, fiaraha-mamaha olana eto amin’ny firenena… Inona? Tsy fandriampahalemana, […]

S(in)oa… mahamanina, sao mahafanina…

S(in)oa… mahamanina, sao mahafanina…

Hatramin’izao, tsy hita mazava ny amin’i Soamahamanina: tena aato ve, ohatra, ny fitrandrahana. Ny vahoaka any ifotony, misy hatrany ny mampiaka-peo fa mbola misy ny fitrandrahana amin’ny andro alina. Asa maizina izany? Tsy tena sahy miatrika an-kitsim-po sy mamaky bantsilana ny marina amin’ny vahoaka ny mpitondra, fa ady an-taratasy sy an-katakonana no betsaka. Mahamanina ny […]

Soatoavina malagasy… Sinoa toavina Malagasy

Soatoavina malagasy… Sinoa toavina Malagasy

Fatra-panaja vahiny ny Malagasy. Soatoavina malagasy izay. Dia mibosesika eto ny vahiny, miditra mora sy maro. Tena voaara-maso sy fantatra amin’izay rehetra ataony? Tompon-trano mihono ny vahoaka, tompony mangataka atiny. Saika tsy fantatra na tsy ampahafantarina izay fifanarahana amin’izay fibosesehan’ny vahiny fanaja izay: tsy misy manontany, tsy mampiraika. Rehefa mitranga ny olana ifotony vao ikoropahana, […]

Lalan-kitan-tSinoa…

Lalan-kitan-tSinoa…

Sao tsy mifankahazo ny resaka? Lalan-kitan-tSinoa ny resaka eto, fa tsy lalan-kitan-kisoa. Tsy mba mivilivily na mitady lalambaovao ny kisoa rehefa mandeha. Ilazana ny olona tsy mba tia karokaroka na mamorona zava-baovao ny hoe manao lalan-kitankisoa, manohy sy mandeha fotsiny aminíny efa mahazatra teo aloha. Na aminíny tsara na ratsy, misy ny manao lalan-kitan-kisoa. Hafa […]

Nahita ny very !

Nahita ny very !

Fikambanana iray nanatontosa hetsika kolontsaina tetsy amin’ny Cercle Germano-Malagasy (CGM) tohatohabaton’Antaninarenina no sahy nilaza voalohany fa « nahita ny very » ry zareo. Rehefa tena nozohina tokoa, marina ny voalaza. Teo amin’ny tontolon’ny kolontsaina, hitan’ny Ako Miantefa tokoa ny very. Anisan’ireny ny fahaizan’ny Malagasy mitendry valiha izay nampianarina indray teny an-toerana. Tao anatin’ny 100 taona mahery, variana […]

Mijery lavitra… tsy mahita ny ambany maso

Mijery lavitra… tsy mahita ny ambany maso

Mitsinjo lavitra. Izany indray izao no ialokalofan’ny mpitondra, fialana bolila amin’ny tsy fahombiazana sy ny tsy fisian’ny asa mivaingana. Na fandrebirebena sy fampandriana adrisa hanaperana fotsiny ny fe-potoam-piasana, taona 2018. Tsy hita tsinona izay tena vahaolana maharitra sy azo antoka amin’ireo hoe laharam-pahamehana. Eo ny ady amin’ny fahantrana, tsy fandriampahalemana, kolikoly, fanaovana  tantely afa-drakotra sy […]

Mahay vava, fa tsy mahay vava… marina

Mahay vava, fa tsy mahay vava… marina

Izay avo feo no amboninjato? Na manana ny marina ho azy izay be resaka, sahisahy volana, mahery vava, miteny matetika… Mpifehy olona na ny toe-draharaha ny hoe amboninjato, na raiamandreny to teny: marina izay lazainy, tanterahiny. Mbola ny « Raharaha Soamahamanina« : sao mahafanina? Mandeha be izao ny resaka ambony latabatra na karazana fampahalalam-baovao amin’ny fomba rehetra. […]

Politika… fitanana sy fitantanana fahefana sisa

Politika… fitanana sy fitantanana fahefana sisa

Mby aiza ny hoe fanarenam-pirenena sy fampandrosoana? Eo ny vahoaka mitsara: misitraka inona amin’izao? Tsy hita be ihany izay fandriampahalemana, ohatra, midangana ny vidim-piainana, mitohy ny tsy fananana asa… Ny fitanana fahavelomana sisa no mandifotra ny ankamaroan’ny olona: aleo maty rahampitso toy izay maty anio. Ny ety ambany tahaka ny any ambony? Na tsy mifankaiza […]

Indraim-bava

Indraim-bava

Governemanta vonona hiatrika ady… saritaka   Ady amin’ny fahantrana, ny tsy fandriampahalemana, ny kolikoly, ny fanaovana ho tantely afa-drakotra sy ampihimamban’ny olom-bitsy ny harem-pirenena… Ireo ny hoe fanambin’ny governemanta vonona hiatrika ady. Mby aiza? Hatreto, tsy hita mazava izay fandaharan’ady, ny paikady, ny ady atao… Manakorontana aza ny mpitondra sy ny mpitandro filaminana amin’ny fampisehoan-kery […]

‘Ndeha ho aiza, mby mankaiza?…

‘Ndeha ho aiza, mby mankaiza?…

“Ny soa no mahamanina”. Tsy resaka Soamahamanina izy ity, aleo hazava hatreto, fa resaka soa ho an’ny firenena izay efa tena tandindomin-doza, ankehitriny. Soa ho an’ny firenena iray ny fisian’ny fitrandrahana eo aminy amin’ny alalan’ny fifanarahan’ny fanjakana sy ireo mpitrandraka. Mampidi-bola ho an’ilay firenena izany fitrandrahana izany, ankoatra ny eo amin’ny lafiny fizahantany, ny lalam-barotra, […]

Avadika ho ambadika politika ny tsy fahombiazana

Avadika ho ambadika politika ny tsy fahombiazana

Tsy misy tsy mikaikaika izao amin’ny afitsoky ny mpitondra… mampiteny ny moana. Tsy hita izay vita. Tsy vitan’izany, tsy mangarahara fa an-kifonofono avokoa izay atao rehetra, na ampandriana adrisa, na amboletra amin’ny tian-kano tsy tian-kano, na ampiasana herim-pamoretana. Izay sisa hery? Miharihary izany, raha tsy hiteny afa-tsy ny « Raharaha Soamahamanina », ohatra. Tsy misy manazava izay […]

Afaka ?… Manao inona ?

Afaka ?… Manao inona ?

« Zo fototra ny fianarana », hoy ny vadin’ny filoham-pirenena, raha nanaiky io fanambaran’ny Firenena mikambana misahana ny fampianarana, ny siansa ary ny kolontsaina (Unesco) io, omaly tamin’ny fanamarihana ny Andro eran-tany ho an’i Nelson Mandela. Nantitranteriny ny ezaky ny fanjakana eo amin’izay tontolon’ny fampianarana izay. Ny fianarana mantsy no anisan’ny fitaovana enti-miady amin’ny fahantrana sy enti-mampitovy […]

Miasa… jamba sy marenina vahoaka

Miasa… jamba sy marenina vahoaka

Mbola ny amin’ny lalàna mifehy ny fifandraisana ampitaina amin’ny haino aman-jery ihany. Sakanana ny fahalalahana miteny sy maneho hevitra, kantsanana ny haino aman-jery na amin’ny fakana na famoahana vaovao. Eo koa ny tsy fahazoan’ny haino aman-jery tsy miankina mahahenika an’i Madagasikara, ohatra. Amin’izany, ataon’ny mpitondra sy ny antokony ampihimbama ny haino aman-jerim-panjakana. Inona ny dika […]

Mpitandro fanjakana, mpitondra filaminana…

Adihevitra be manaraka ny arabe amin’izay mandre… Ny fipoahana teny Mahamasina, ny 26 jona re! Baomba vita tanana sa grenady fanafihana? Eo, efa tsy mitovy ny hevitra, ny fijery… Arakaraka ny toerana misy ny tena io. Ny tena niteraka resabe, ny amin’ny mpitandro filaminana: mahavita ny andraikiny, natao hiaro an’iza na inona? Eo indray, saika […]

Tsy misy hitarainana

Tsy misy hitarainana

Mampiteny ny moana ny fidangan’ny vidim-piainana. Tsy misy tsy velon-taraina ireo sendra tafaresaka na eny ambony taxi-be na eny an-tsena. Mahatsiaro tena ho tsy manana hitarainana intsony ny Malagasy fa manao be marenina sy masobe tsy mahita avokoa ireo heverina ho zoky sy ray aman-dreny . Lasa manome tsiny ny fanjakana ny ankamaroan’ny olona satria […]

Baomba… vita tanana etsy sy eroa

Baomba… vita tanana etsy sy eroa

 Baomba vita tanana sa grenady fanafihana no napoaka teny amin’ny kianjan’i Mahamasina, ny andron’ny 26 jona? Na ny tomponandraiki-panjakana ambony aza, mivadibadi-dela be ihany. Enga anie mba ho hita sy hampahafantarina ny vahoaka ny marina, fa tsy fitadiavana olona homelohina amin’iny raharaha iny no mahamaika sy imasoana. Fa misy koa izao ny baomba vita tanana […]

Talata tsy fandevenana

Talata tsy fandevenana

Tsy tanteraka hatramin’ny farany ny hetsiky ny mpanao gazety, nanehoan-kevitra hitakiana ny « fahalalahana haneho hevitra ». Izany hoe, raha hitsiana, tsy tanteraka ny fanehoan-kevitra, fototra iray tafiditra ao anatin’ny fanambarana iraisam-pirenana ny zon’olombelona sy ny voalaza ao anatin’ny Lalàmpanorenan’ny Repoblikan’i Madagasikara. Na Nosy aza i Madagasikara, tsy afaka hitoka-monina, ary tsy avelan’ny vondrona sy ny rafitra […]

Fiandohan’ny… farany ?

Fiandohan’ny… farany ?

«Fa misy inona ao an-dRenivohitra ao ?», hoy ny fanontaniana hita niverimberina tao anatin’itony antsoina hoe tambajotran-tseraseram-pifandraisana « facebook » itony, nanomboka ny asabotsy hariva sy ny alina tontolo . Eny, hatramin’ny omaly maraina aza. Mitombina tokoa ny fanontaniana, teo anoloan’ny fahitana ireo mpitandro filaminana mirongo fitaovam-piadiana, nivezivezy nanerana ny tanàna sy teny amin’ireo sakeli-dalana maro eto an-dRenivohitra ; Besarety, […]